Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Mrągowie

Stanisław Krzymowski

piątek,

Stanisław Krzymowski

51 lat temu zmarł major pilot Wojska Polskiego, żołnierz Legionów Polskich, członek pierwszej ekipy cichociemnych.

Stanisław Kostka Krzymowski urodził się 13 listopada 1899 roku w Wąwolnicy niedaleko Lublina. Uczył się w gimnazjum w Lublinie, podczas pierwszej wojny światowej przerwał naukę i wstąpił do Legionów Polskich. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę służył w 7. Pułku Ułanów Lubelskich. Za zasługi w wojnie polsko-bolszewickiej trzykrotnie otrzymał Krzyż Walecznych. W okresie dwudziestolecia międzywojennego był zawodowym oficerem. Po odbyciu kursów dokształcających w 1923 roku zdał egzamin dojrzałości. W tym samym roku otrzymał awans do stopnia podporucznika. Fascynował się lotnictwem. W 1925 roku trafił do szkoły pilotów w Bydgoszczy. Po jej ukończeniu w 1927 roku został przydzielony do 4. Pułku Lotniczego w Toruniu. W latach 1933–1935 dowodził 43. Eskadrą Towarzyszącą. W 1939 roku już jako kapitan został pilotem 3. Pułku Lotniczego w Poznaniu.

Podczas kampanii wrześniowej służył w eskadrze zapasowej macierzystej jednostki. Po agresji ZSRR na Polskę opuścił kraj i udał się na Węgry. W październiku zameldował się we Francji. W czerwcu 1940 roku został ewakuowany do Wielkiej Brytanii, gdzie oddelegowano go do Centrum Wyszkolenia Lotnictwa w Blackpool. Jeszcze w 1940 roku zgłosił się do służby w kraju. 13 grudnia 1940 w Londynie złożył przysięgę na rotę Związku Walki Zbrojnej.

W nocy z 15 na 16 lutego 1941 roku podczas operacji lotniczej „Adolphus” znalazł się w pierwszej ekipie cichociemnych, którzy przybyli do okupowanej Polski. Razem z nim do kraju trafili rotmistrz Józef Zabielski „Żbik” oraz kurier Delegatury Rządu na Kraj bombardier Czesław Raczkowski „Włodek”. Skoczkowie spadochronowi mieli wylądować w okolicach Włoszczowy, jednak na skutek pomyłki w nawigacji znaleźli się pod Dębowcem na północny wschód od Cieszyna, na terenach włączonych do Rzeszy. Nieoczekiwane miejsce lądowania przyczyniło się do utraty czterech zasobników z wyposażeniem. Spadochroniarze rozdzielili się przed dalszą drogą. Na granicy z Generalną Gubernią został zatrzymany Czesław Raczkowski. Zdołał on przekonać Niemców, że jest przemytnikiem i trafił na kilka miesięcy do więzienia w Wadowicach. Krzymowski oraz Zabielski dotarli do Warszawy bez większych problemów.

Z chwilą skoku otrzymał awans do stopnia majora. Po standardowej aklimatyzacji do życia w warunkach okupacji otrzymał przydział do Okręgu Radom-Kielce AK, gdzie kierował referatem lotnictwa Wydziału Lotnictwa Oddziału III Operacyjnego. W czerwcu 1944 roku wszczęto wobec niego dochodzenie w sprawie samowolnie podejmowanych akcji zbrojnych przeciw okupantowi. Wojskowy Sąd Specjalny stwierdził, że Krzymowski nie czerpał osobistych korzyści z tej działalności i nie wydał wyroku skazującego. Po wyjaśnieniu sprawy ponownie służył w referacie lotnictwa. Po rozwiązaniu Armii Krajowej pozostał w konspiracji. W kwietniu 1945 roku został aresztowany przez NKWD i skazany na siedem lat więzienia. Wyrok został zmniejszony na mocy amnestii, a w grudniu 1945 zawieszony na dwa lata. Ponownie aresztowany w styczniu 1946 roku został osadzony w więzieniu w Kielcach, skąd udało mu się zbiec. Uciekł do Wielkiej Brytanii, a następnie wyemigrował do Kanady. Zmarł 7 sierpnia 1969 roku w Montrealu.

Bitwa pod Żurawnem

Bitwa pod Żurawnem

Stanisław Sosabowski

Stanisław Sosabowski

Bitwa nad Niemnem

Bitwa nad Niemnem

Bohdan Wroński

Bohdan Wroński

System macOS Mojave

System macOS Mojave

System iPadOS

System iPadOS

Nasze technikum

Szkoły dla dorosłych

Pełna oferta edukacyjna