Przeglądasz zaktualizowaną wersję artykułu.
sobota,
Kazimiera Olszewska
Dziś mija rocznica urodzin polskiej nauczycielki, żołnierza Armii Krajowej, uczestniczki powstania warszawskiego, więźnia politycznego okresu stalinizmu, damy Orderu Virtuti Militari.
Kazimiera Olszewska urodziła się 1 października 1912 roku w Łęczycy. Uczyła się w Humanistycznym Samorządowym Gimnazjum w Kraśniku. W 1931 roku zdała egzamin dojrzałości i rozpoczęła studia na Wydziale Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Jeszcze w czasach nauki w gimnazjum działała w strukturach Przysposobienia Wojskowego Kobiet. Od 1936 roku była komendantką Koła Lokalnego PWK w Białymstoku. W latach 1937–1939 pracowała jako nauczycielka.
Podczas kampanii wrześniowej brała udział w przygotowywaniu działań obronnych w Białymstoku, a następnie była komendantką służby wartowniczej w magazynie materiałów pędnych na terenie Wilna. Po wkroczeniu Armii Czerwonej wyjechała do Łęczycy. Związała się z miejscowym ruchem oporu, m.in. kolportowała konspiracyjne pismo „Polska Żyje”. Jeszcze w 1939 roku zagrożona aresztowaniem udała się do Warszawy, gdzie dzięki kontaktom z okresu działalności w Przysposobieniu Wojskowym Kobiet wstąpiła do Związku Walki Zbrojnej.
Otrzymała przydział do Związku Odwetu, znalazła się w pierwszym kobiecym patrolu minerskim. Wiosną 1940 roku odbyła kurs minerski, po którym została dowódcą patrolu sabotażowo-dywersyjnego. Równolegle udzielała się w Biurze Badań Technicznych Wydziału Saperów Komendy Głównej ZWZ. Brała udział w wielu akcjach bojowych polskiego podziemia, m.in.w skierowanej przeciw niemieckiemu transportowi kolejowemu akcji „Wieniec”, akcji „Odwet kolejowy”, akcji palenia magazynów i taboru kolejowego na Dworcu Gdańskim. Podczas powstania w getcie warszawskim kierowała punktem przerzutu amunicji, środków zapalających, medykamentów i żywności dla walczących powstańców.
W chwili wybuchu powstania warszawskiego znalazła się na Ochocie. Służyła jako sanitariuszka. W połowie sierpnia dostała się do niewoli, jednak zdołała zbiec transportu do obozu przejściowego w Pruszkowie. Po powrocie do stolicy kierowała grupą łączniczek podczas obrony Portu Czerniakowskiego. 3 września ponownie znalazła się w niewoli. Uciekła z transportu do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Działała w strukturach Rady Głównej Opiekuńczej w Pruszkowie. Podczas powstania warszawskiego otrzymała Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari.
Po zakończeniu wojny nadal prowadziła działalność konspiracyjną. W 1946 roku została aresztowana przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa. Otrzymała wyrok ośmiu lat pozbawienia wolności, jednak ostatecznie karę złagodzono i w 1947 roku opuściła więzienie. Po rehabilitacji pracowała w Ministerstwie Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych. Równolegle zaangażowała się w działalność Komisji Historii Kobiet w Walce o Niepodległość. Zmarła 13 grudnia 1985 roku w Warszawie.
