Przejdź do treści

Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Mrągowie

Józef Franczak

wtorek,

Józef Franczak

Dzisiaj mija rocznica urodzin ostatniego żołnierza polskiego podziemia antykomunistycznego i niepodległościowego walczącego z bronią w ręku.

Józef Franczak urodził się 17 marca 1918 roku w Kozicach Górnych na Lubelszczyźnie. Pochodził z ubogiej chłopskiej rodziny. W wieku 17 lat ochotniczo wstąpił do wojska. Ukończył Szkołę Podoficerską w Centrum Wyszkolenia Żandarmerii w Grudziądzu. Służył w Plutonie Żandarmerii w Równem.

Po wybuchu drugiej wojny światowej dostał się do sowieckiej niewoli. Po kilku dniach zdołał zbiec. Od 1940 roku był żołnierzem Związku Walki Zbrojnej. Zajmował się szkoleniem partyzantów. W 1941 roku donos na gestapo zmusił go do ukrywania się. Walczył w oddziałach partyzanckich Okręgu Lublin Armii Krajowej. Używał pseudonimów „Lalek”, „Laluś”, „Laleczka”, „Guściowa”.

Po wkroczeniu Armii Czerwonej w 1944 roku został wcielony do 2 Armii Wojska Polskiego. Był świadkiem mordów dokonywanych przez komunistów na żołnierzach podziemia. W obawie o własne życie zdecydował się na dezercję. Trafił na listę osób poszukiwanych przez Urząd Bezpieczeństwa i NKWD.

Początkowo ukrywał się, m.in. w Łodzi i na Wybrzeżu. Pojawił się pomysł ucieczki statkiem do Szwecji i dalej na Zachód, jednak nic z tego nie wyszło. Na przełomie 1945 i 1946 roku powrócił na Lubelszczyznę i dołączył do oddziałów antykomunistycznego podziemia. Brał udział w akcjach skierowanych przeciw przedstawicielom nowej władzy. W 1947 roku znalazł się w oddziale kapitana Zdzisława Brońskiego „Uskoka”. W maju 1949 roku w obławie zginął „Uskok”. Od 1953 roku Franczak ukrywał się samotnie. Rozważał możliwość skorzystania z amnestii w 1956 roku, jednak po konsultacji z adwokatem został pozbawiony złudzeń – groził mu dożywotni wyrok.

W 1963 roku na skutek donosu funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa w Lublinie ustalili miejsce pobytu Józefa Franczaka. 21 października grupa operacyjna otoczyła zabudowania, w których przebywał „Lalek”. Józef Franczak zginął podczas wymiany strzałów.

„W tej sytuacji grupa likwidacyjna ZOMO przystąpiła do likwidacji. Franczak mimo wzywania go do zdania [broni] podjął obronę i wykorzystując słabe punkty obstawy pod osłoną zabudowań wycofał się około 300 m od meliny, gdzie podczas wymiany strzałów został śmiertelnie ranny i po kilku minutach zmarł”

–– raport Służby Bezpieczeństwa.

Artykuł: Funkcjonowanie jednostek oświaty

Funkcjonowanie jednostek oświaty

Artykuł: Kontrola poprawności danych

Kontrola poprawności danych

Artykuł: Usprawnienie obsługi danych z formularza

Usprawnienie obsługi danych z formularza

Artykuł: PHP: Tablice wielowymiarowe

PHP: Tablice wielowymiarowe

Artykuł: Raspberry Pi

Raspberry Pi

Artykuł: Wacław Iwaszkiewicz

Wacław Iwaszkiewicz

Nasze technikum

Szkoły dla dorosłych

Pełna oferta edukacyjna