Przeglądasz zaktualizowaną wersję artykułu.
sobota,
Franciszek Julian Znamirowski
Dziś mija rocznica urodzin podpułkownika piechoty, uczestnika dwóch wojen światowych.
Franciszek Julian Znamirowski urodził się 15 stycznia 1894 roku w Starym Sączu. Był uczniem miejscowego gimnazjum, uczył się także malarstwa artystycznego. W czasach szkolnych rozpoczął działalność w Towarzystwie „Sokół” i harcerstwie. Po wybuchu pierwszej wojny światowej wyruszył z ochotniczą drużyną z rodzinnego miasta do Krakowa i wstąpił do oddziałów formowanych przez Józefa Piłsudskiego. Służył w 2. Pułku Piechoty. 29 października 1914 roku został ranny w Bitwie pod Mołotkowem.
Po kryzysie przysięgowym trafił do Polskiego Korpusu Posiłkowego. Brał udział w przebiciu frontu pod Rarańczą, kiedy wobec niekorzystnych dla Polski postanowień traktatu brzeskiego polskie oddziały wypowiedziały posłuszeństwo dowództwu austro-węgierskiemu i połączyły się z rodakami walczącymi po drugiej stronie. Został żołnierzem II Korpusu Polskiego na Wschodzie. Po bitwie pod Kaniowem dostał się do niewoli niemieckiej. Po ucieczce działał w Polskiej Organizacji Wojskowej na Ukrainie. Od sierpnia 1918 roku na Ukrainie prowadził akcję werbunkową do Wojska Polskiego.
Latem 1919 roku został dowódcą kompanii w 45. Pułku Piechoty Strzelców Kaniowskich. Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Po zakończeniu walk o granice Rzeczpospolitej pozostał w wojsku jako zawodowy oficer. Służył w jednostkach piechoty. W 1930 roku został oddelegowany do Batalionu Sztabowego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. Równolegle do służby w wojsku prowadził działalność kulturalną i społeczną. W okresie, kiedy przebywał w Tarnowie, zainicjował tam budowę Domu Żołnierza i powstanie teatru amatorskiego. W rodzinnym mieście doprowadził do powstania ośrodka dla letnich obozów szkolnych hufców Przysposobienia Wojskowego. Organizował widowiska historyczne i wycieczki.
W 1939 roku już jako major otrzymał przydział do 36. Pułku Piechoty Legii Akademickiej, jednak ostatecznie w kampanii wrześniowej walczył w szeregach 1. Pułku Piechoty Obrony Pragi, gdzie dowodził batalionem. Po kapitulacji Warszawy uniknął niewoli. Włączył się w działalność konspiracyjną. Już w listopadzie 1939 roku założył organizację Związek Czynu Zbrojnego i został jej komendantem. 2 czerwca 1943 został w lokalu konspiracyjnym aresztowany pod przybranym nazwiskiem. Po przeprowadzeniu śledztwa wywieziono go do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz. Jesienią 1943 roku został przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen.
Po uwolnieniu przez Amerykanów organizował pomoc dla byłych więźniów obozów koncentracyjnych. W tym celu pojechał do Londynu, gdzie wygłosił przemówienie w audycji nadanej przez rozgłośnię BBC. Później służył w Polskich Siłach Zbrojnych. Po demobilizacji pozostał na emigracji. Do końca życia aktywnie działał w środowiskach polonijnych i kombatanckich. Utrzymywał się z prac malarskich i dekoratorskich. W 1962 roku wyjechał do Kanady. Zmarł 19 września 1972 roku w Toronto.
