wtorek,
Muzeum Ognia w Żorach
Dokładnie pięć lat temu miało miejsce otwarcie nietypowego muzeum. Swoje muzea mają miasta, znane postaci i ważne wydarzenia historyczne, jak się okazuje, może je mieć też ogień.
Projektantami gmachu muzeum byli Barbara i Oskar Grąbczewscy. Do jego budowy wykorzystano przypominającą płomień miedź. Z ogniem kojarzy się także kształt budynku. Budowa Muzeum Ognia w Żorach trwał a pięć lat. 3 grudnia 2014 roku placówka została oficjalnie otwarta. Budynek powstał z udziałem środków z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego. Inwestorem była miejska spółka Nowe Miasto Sp. z o.o., która obecnie zarządza obiektem. Maskotką muzeum jest Żorek.
Ekspozycję muzealną podzielono na pięć stref tematycznych. „Okiełznanie żywiołu” to swoista podróż w czasie. Zwiedzający może dowiedzieć się, jak człowiek radził sobie z ognistymi żywiołami w prehistorii. Część nazwana jako „Przez antyk i wieki średnie” jest okazją do poznania zastosowań ognia i ich wpływu na rozwój cywilizacji w kontekście historycznym. Na zwiedzających oczekują dwa zadania. Pierwsze polega na rozpaleniu wirtualnego ognia za pomocą krzesiwa, w drugim goście placówki wzniecają wirtualny ognień przy wykorzystaniu promieni słonecznych tak jak w przypadku znicza olimpijskiego. W strefie „Pali się!” przybliżono niszczycielską moc ognia. Jej główną część stanowi makieta płonącego domu, można w nim zaznajomić się z faktami i ciekawostkami dotyczącymi największych znanych pożarów. „Obszar duchowości” to miejsce z zestawem informacji temat motywu ognia w kulturach świata, w magii, legendach i sztuce. Strefa „Mędrca szkiełko i oko” pozwala na udział w wielu doświadczeniach, które objaśniają zjawiska towarzyszące żywiołowi ognia. W każdej ze stref na zwiedzających czekają zagadki do rozwiązania. Połączenie parku naukowego, muzeum techniki i regionalnego centrum historii stanowi doskonałą rozrywkę.
Według jednej z teorii nazwa „Żory” pochodzi od żaru i związana jest z wypalaniem (wyżarzaniem) lasów pod zasiedlenie. Pożary są częścią historii miasta. W latach 1522–1882 pożary dotknęły miasto ponad 30 razy. W 1552 roku ogień strawił połowę miejscowości. W 1661 roku w pożarze spłonął kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. W 1702 roku całkowicie spłonęła drewniana zabudowa rynku, a także większość domów na pobliskich ulicach. W 1807 roku ofiarą ognia padł średniowieczny drewniany kościół pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny. W 1945 roku podczas walk sowiecko-niemieckich spłonęła większość zabudowań Żor. Co roku 11 maja, na pamiątkę pożaru w 1702 roku, w mieście obchodzone jest Święto Ogniowe. Jego tradycja wywodzi się od błagalnej procesji, którą mieszkańcy urządzili bezpośrednio po tragicznych wydarzeniach w 1702 roku. Do 1939 roku był to dzień wolny od pracy. Obchody jedynego tego typu święta w Europie wznowiono w 1950 roku dzięki staraniom miejscowego proboszcza. W tym roku obchodzono je już po raz 317 w historii miasta. Do historii pożarów Żorach nawiązuje także Muzeum Ognia.
