Przeglądasz zaktualizowaną wersję artykułu.
piątek,
Bitwa nad Berezyną
W dniach od 26 do 29 listopada 1812 roku nad rzeką Berezyną Dnieprową koło Borysowa będąca w odwrocie armia Napoleona starła się z wojskami rosyjskimi.
W 1812 roku cofającą się spod Moskwy w przerażających warunkach Wielką Armię Napoleona ścigały carskie oddziały. Leżące na trasie przemarszu miejscowości były spalone i ogołocone z żywności, żołnierze umierali na skutek zimna i szerzących się w ich szeregach chorób. Pod koniec listopada Napoleon dotarł nad brzeg rzeki Berezyna, cesarz postanowił przeprawić się przez rzekę pod Borysowem. Kilka dni wcześniej Rosjanie zdobyli Borysów broniony przez oddziały generała Jana Henryka Dąbrowskiego, a znajdujący się tam most uległ zniszczeniu.
Przeprawa miała odbyć się w Studziance, na północ od Borysowa, gdzie saperzy znaleźli bród i budowali dwa mosty. Nagła odwilż spowodowała załamanie się kry lodowej i wylanie rzeki, co znacznie utrudniło prace. Tymczasem na miejsce zaczęły docierać rosyjskie oddziały, rozpoczęła się walka o przeprawę. Dzięki poświęceniu pracujących w zimnej wodzie francuskich i polskich saperów przeprawę udało się zbudować.
Armię Napoleona otoczono z trzech stron, jego żołnierzy było zbyt wielu, aby szybko przejść przez wąskie mosty, ci, którzy wpadali do rzeki, ginęli z wyziębienia. 28 listopada na drugą stronę rzeki dotarło osiemnaście tysięcy żołnierzy Napoleona. W walkach osłonowych wyróżniły się oddziały generałów Zajączka, Dąbrowskiego i Kniaziewicza. Generał Zajączek został ciężko zraniony pociskiem artyleryjskim, w konsekwencji amputowano mu nogę.
Ewakuacja trwała także w nocy. 29 listopada o godzinie dziewiątej rano Napoleon rozkazał podpalić mosty. Na drugim brzegu na pastwę Rosjan pozostawiono około dziesięciu tysięcy żołnierzy i olbrzymie łupy zrabowane w Moskwie, kosztem dużych strat Wielka Armia nie uległa całkowitej zagładzie.
