}Przejdź do treści

Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Mrągowie

Dzień, w którym słońce zaszło w południe

sobota,

Dzień, w którym słońce zaszło w południe

28 listopada 1627 roku rozegrała się bitwa morska między polską flotą a eskadrą szwedzkich okrętów.

Latem 1626 roku szwedzki król Gustaw Adolf uderzył na Polaków. Po wylądowaniu w Pilawie jego wojska szybko zajęły kilkanaście miast, m.in. Braniewo, Frombork, Elbląg, Ornetę (17 lipca) i Malbork. Szwedzka flota zablokowała port w Gdańsku i zaczęła pobierać cło od statków handlowych. Po przeprawie przez Wisłę Szwedzi kontynuowali podboje i zajęli Tczew, Gniew i Starogard. Stacjonujące w Oliwie i Pucku polskie okręty w ostatniej chwili zdołały schronić się w Gdańsku, który został osaczony przez nieprzyjaciela.

Polacy zostali zaskoczeni szybkością działania wojsk szwedzkich. Walki prowadzone jesienią 1626 roku nie przyniosły przełomu. Polepszenie sytuacji Polaków nastąpiło wiosną 1627 roku. Zdobyli oni Puck i wygrali bitwę pod Czarnem. Wyparto Szwedów z terenów leżących na zachód od Wisły. W działaniach wojennych brały udział polskie okręty, jednak po pojawieniu się w maju większej ilości jednostek przeciwnika ponownie musiały schronić się w Gdańsku. Szwedzka eskadra wiozła do Prus świeże oddziały. Gustaw Adolf próbował odzyskać inicjatywę, jednak został raniony podczas próby przeprawy przez Wisłę, a szwedzka operacja zakończyła się niepowodzeniem. Sierpniowa bitwa pod Tczewem była nierozstrzygnięta. Gustaw Adolf był gotów zawrzeć rozejm za cenę odszkodowania i zwrotu zajętych twierdz. Sejm Rzeczypospolitej okazał się nieskory do rokowań i podjął uchwałę o kontynuowaniu wojny.

Podczas walk na Pomorzu gdański port był wciąż zablokowany. Niedrożność handlowego okna świat przynosiła Rzeczpospolitej wielkie straty. Groziło to gospodarczą zapaścią. Szwedzi byli tak pewni swojej dominacji na morzu, że jesienią większość ich okrętów udała się do macierzystych portów. Na redzie portu gdańskiego pozostało tylko sześć okrętów.

23 listopada 1627 roku zapadła decyzja o podjęciu próby przerwania blokady. Ze względu na chorobę admirała polskiej floty Wilhelma Appelmana dowództwo objął zespół oficerów – Arend Dickmann jako admirał, dowodzący piechotą morską kapitan Jan Storch oraz dowódca artylerii okrętowej kapitan Herman Witte. Polacy dysponowali dziesięcioma okrętami.

28 listopada 1627 roku patrolująca Zatokę Gdańską szwedzka eskadra napotkała polskie okręty. Pierwszym akordem bitwy było starcie między okrętami admiralskimi – szwedzkim „Tigernem” i polskim „Świętym Jerzym”. Po wymianie ognia Polacy przystąpili do arbordażu. W tym momencie „Panna Wodna” ostrzelała „Tigerna” od rufy. Po zaciętej walce szwedzki okręt został opanowany.

W tym samym czasie „Wodnik” starł się ze szwedzkim „Solenem”. „Wodnika” wsparła fluita „Biały Lew”. Polacy wdarli się na pokład. Wobec beznadziejnej sytuacji szwedzki dowódca wysadził swój okręt. Pozostałe szwedzkie jednostki uciekły na pełne morze. W czasie walki poległ polski admirał Arend Dickmann.

Zwycięska bitwa nie miała większego znaczenia militarnego, jednak stanowiła duże znaczenie propagandowe. Okazało się, że polskie okręty mogą pokonać Szwedów. Władza królewska wobec gdańskich mieszczan została wzmocniona. Nawiązując do zniszczenia szwedzkiego okrętu „Solen” powstało powiedzenie, że 29 listopada „słońce zaszło w południe” („Solen” znaczy ‘Słońce’).

Rok temu na naszej stronie…

Artykuł: Sublime Text

Sublime Text

Artykuł: Spam

Spam

Artykuł: Konrad Suwalski

Konrad Suwalski

Artykuł: Akcja w Pińsku

Akcja w Pińsku

Artykuł: Zygmunt Bohusz-Szyszko

Zygmunt Bohusz-Szyszko

Artykuł: Walenty Peszek

Walenty Peszek

Artykuł: Samodzielny Batalion Partyzancki „Skała”

Samodzielny Batalion Partyzancki „Skała”

Artykuł: Romuald Ochęduszko

Romuald Ochęduszko

Artykuł: Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich

Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich

Nasze technikum

Szkoły dla dorosłych

Pełna oferta edukacyjna